تاريخچه المپيادهاي جهاني شطرنج

خانه

 

دوازدهمين دوره: مسكو 1956

دوازدهمين دوره بازيهاي المپياد براي ما از اهميت ويژه اي برخوردار است زيرا قهرمانان ايراني، اولين حضور خود در بازيهاي المپياد را به نمايش گذاشتند. در اين دوره از بازيها كه 34 تيم حضور داشتند پس از بازيهاي مقدماتي، با توجه به امتيازات تيم هاي شركت كننده 12 تيم براي گروه A ، 12 تيم براي گروه B و 10 تيم باقيمانده براي گروه C انتخاب شدند. گروه A براي عنوانهاي اول تا دوازدهم ، گروه B براي عنوانهاي سيزدهم تا بيست و چهارم و گروه C براي رتبه هاي بيست و پنجم تا سي و چهارم مبارزه مي كردند. تيم ايران پس از بازيهاي مقدماتي در گروه C قرار گرفت. ده تيم شركت كننده در اين گروه عبارت بودند از فيلي پين كه با 24 امتياز از مجموع 36 بازي  به عنوان اول گروه C دست يافت كه عنوان بيست و پنجم جهان بشمار مي رفت، تيم شركت كننده اي از سارلند با 23 امتياز دوم شد و هندوستان با 5/20 امتياز به مقام سوم گروه رسيد . تيم شطرنج ايران كه براي اولين با ر در يك مسابقه بين المللي حضور مي يافت و تجربه اي در رويدادهاي جهاني نداشت با 19 امتياز چهارم شد كه عنوان بيست و هشتم جهان بشمار مي رفت . رتبه هاي بعدي گروه C به ترتيب نصيب مغولستان، پورتوريكو، اسكاتلند، يونان، ايرلند و لوكزامبورك گرديد.

قهرمانان ايراني به ترتيب ميز عبارت بودند از زنده ياد يوسف صفوت، خشايار مصطفوي، عبدالحسين نوابي، عباس لطفي، شادروان جمال الدين عصار و ميخائيل نظريان.

حضور 34 تيم در مسكو ركورد جديدي براي مسابقات المپياد بر جاي گذاشت. تيم ملي شطرنج ايران در كنار تيم هاي هند، مغولستان و فيليپين براي اولين بار گام به اين رقابتها نهاد. در غياب آمريكا، كشور ميزبان با بزرگاني همچون قهرمان جهان باتوينيك، اسميسلوف، كرس، برونشتاين، تايمانوف و گلر بخت اول قهرمانبي محسوب مي شد.

 

مرحله مقدماتي

مسابقات مجدداً در چهار گروه مقدماتي آغاز شد و سه تيم برتر هر گروه در دسته يك براي قهرماني به مبارزه پرداختند.

در گروه اول مقدماتي شوروي به راحتي با 23.5 امتياز حاصل از 7 پيروزي پياپي اول شد و به همراه بلغارستان و سوئيس به گروه A فينال راه يافت. در گروه 2 يوگسلاوي، رژيم اشغالگر و دانمارك از ديگران پيشي گرفتند. در گروه 3 آرژانتين، آلمان غربي و انگليس در يك رقابت فشرده موفق به حضور در جمع 12 تيم برتر شدند. در گروه چهار هم مجارستان، روماني و چكسلاواكي بالاتر ار بقيه قرار گرفتند تا در مرحله بعد براي كسب جام قهرماني بجنگند.

تيم ملي ايران در اولين حضور جهاني نتوانست نتايج چشمگيري كسب كند. ايران كه در گروه 4 مقدماتي قرار گرفته بود با 7 شكست و يك پيروزي و كسب 8.5 امتياز از مجموع 32 امتياز ممكن در قعر جدول قرار گرفت تا در مرحله بعد در گروه  C به رقابت بپردازد.

نتايج دور به دور تيم ايران در مرحله مقدماتي به شرح زير است:

 

مرحله مقدماتي - دور اول

يونان 3 1

ايران

سياپراس 0 1 صفوت
آگوس 1 0 مصطفوي
لووردوس 1 0 نوابي
آناستاسوپولوس 1 0 لطفي

به اين ترتيب اولين بازي تيم ملي شطرنج ايران در المپياد  با شكست 3 بر يك مقابل تيم نه چندان قدرتمند يونان كه تجربه حضور در سه المپياد قبل را داشت، همراه بود. استاد صفوت با پيروزي برابر حريف خود، اولين پيروزي انفرادي ايران را رقم زد. ضمن آنكه بازي وي با حريف يوناني به عنوان يكي از جالب ترين بازيهاي المپياد 1356 برگزيده شد.

 

مرحله مقدماتي - دور دوم

ايران 1.5 2.5

آلمان شرقي

صفوت 0 1 اولمن - IM
مصطفوي 0.5 0.5 ديتمان
نوابي 0 1 هرمان
لطفي 1 0 فوش

 

مرحله مقدماتي - دور سوم

چكسلوواكي 4 0

ايران

فيليپ - GM 1 0 صفوت
پاخمن - GM 1 0 مصطفوي
رجيفير - IM 1 0 نوابي
يزك 1 0 لطفي

در دور سوم ايران به مصاف يكي از مدعيان قهرماني يعني چكسلوواكي رفت. آنها عنوان نايب قهرماني سال 1933  و سومي سال 31 را در اختيار داشتند.

 

مرحله مقدماتي - دور چهارم

ايران

1 3 فيليپين
صفوت 1 0 باديلس
مصطفوي 0 1 كامپومانس
لطفي 0 1 بنيتز س
عصار 0 1 كاردوسو

 

مرحله مقدماتي - دور پنجم

كلمبيا 2.5 1.5 ايران
كوئلار گاچارنا 1 0 صفوت
ساچز - IM 0 1 مصطفوي
دي گريف 0.5 0.5 نوابي
رسترپو 1 0 نظريان

 

مرحله مقدماتي - دور ششم

ايران 1 3

روماني

صفوت 1 0 سيوكالتي
مصطفوي 0 1 سوس
نوابي 0 1 گيتسكيو
لطفي 0 1 رادولسكيو

 

مرحله مقدماتي - دور هفتم

تيم ملي ايران مقابل مجارستان قهرمان جهان در سالهاي 1927 و 1928 نيز مانند ديدار با چكسلوواكي 4 بر صفر مغلوب شد. بازيكن ميز چهار مجارستان در آن سال كسي نبود جز پورتيش جوان كه در چندي بعد به يكي از قدرتهاي بزرگ شطرنج جهان تبديل شد.

مجارستان

4 0 ايران
سزابو - GM 1 0 صفوت
بارسزا - GM 1 0 مصطفوي
سزبلاگي - IM 1 0 نوابي
پورتيش 1 0 لطفي

 

مرحله مقدماتي - دور هشتم

ايران 2.5 1.5

بلژيك

صفوت 0 1 اوكلي دي گالوي - GM
مصطفوي 0.5 0.5 دونكلبلام
نوابي 1 0 ليمبوس
لطفي 1 0 وان دن بروك

به اين ترتيب اولين پيروزي تيم ملي ايران در المپيادهاي شطرنج در آخرين بازي مرحله مقدماتي مقابل تيم ملي بلژيك به دست آمد.

 

مرحله مقدماتي - دور نهم

تيم ايران در اين دور در حالي كه هيچ بختي براي قرار گرفتن در گروه  B مرحله نهايي نداشت به استراحت پرداخت.

جدول مرحله مقدماتي - گروه C

امتياز 9 8 7 6 5 4 3 2 1 تيم رتبه فينال
23 4 3.5 3.5 3.5 2 2 2 2.5 * مجارستان 1 A
21.5 3 4 3.5 2.5 2.5 2.5 2 * 1.5 روماني 2
21.5 4 3 4 2 2.5 2 * 2 2 چكسلوواكي 3
18.5 2.5 4 3 2.5 1 * 2 1.5 2 آلمان شرقي 4 B
18 2.5 4 1.5 2 * 3 1.5 1.5 2 كلمبيا 5
14.5 1.5 2.5 3 * 2 1.5 2 1.5 0.5 بلژيك 6
10 3 1.5 * 1 2.5 1 0 0.5 0.5 فيليپين 7 C
8.5 3 * 2.5 1.5 0 0 1 0 0.5 يونان 8
8.5 * 1 1 2.5 1.5 1.5 0 1 0 ايران 9

 

مرحله نهايي

شوروي مرحله نهايي را با پيروزي قاطع 4 بر صفر مقابل انگلستان آغاز كرد. اما آنها خيلي زود و در دور چهارم به صخره سخت مجارستان برخورد كردند و 2.5 بر 1.5 مغلوب شدند تا مجارها را در صدر جدول در كنار خود ببينند. در دور هفتم شوروي با نتيجه 3.5 بر 0.5 چكسلاواكي را در هم شكست و پس از آن حاكم مطلق صدر جدول بود. در نهايت ياران باتوينيك با 31 امتياز و 4.5 امتياز بيشتر بار ديگر بر اريكه قهرماني جهان تكيه زدند. يوگسلاوي و مجارستان كه در دور آخر با هم مساوي كرده بودند با 26.5 امتياز به كار خود پايان دادند كه يوگسلاوي به لطف امتياز شكني بهتر نقره گرفت و برنز نصيب مجارستان شد.

مردان شوروي علاوه بر قهرماني موفق به كسب 5 مدال انفرادي از جمله 3 مدال زرين نيز شدند.

تيم ايران در مرحله نهايي بهتر كار كرد و توانست در گروه C عنوان چهارم و در مجموع بيست و هشتم جهان را به دست آورد. نتايج تيم ملي شطرنج كشورمان در مرحله نهايي المپياد مسكو به شرح زير است:

 

امتياز 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 تيم رتبه
31 2.5 2.5 3.5 3 4 3.5 2.5 3 2.5 1.5 2.5 * شوروي 1
26.5 2.5 2 3 3 2.5 2.5 3 2.5 2 2 * 1.5 يوگسلاوي 2
26.5 4 2.5 2.5 3 2 2.5 2 2 1.5 * 2 2.5 مجارستان 3
23 3.5 1.5 1.5 2 2.5 3 1.5 1.5 * 2.5 2 1.5 آرژانتين 4
22 2.5 2.5 2.5 1.5 2 1.5 2.5 * 2.5 2 1.5 1 آلمان غربي 5
22 3 1.5 2.5 3 1.5 2 * 1.5 2.5 2 1 1.5 بلغارستان 6
20.5 3 3 2 1.5 2 * 2 2.5 1 1.5 1.5 0.5 چكسلوواكي 7
20 2 2.5 1.5 2.5 * 2 2.5 2 1.5 2 1.5 0 انگلستان 8
19 2.5 2 2 * 1.5 2.5 1 2.5 2 1 1 1 سوئيس 9
19 1 3 * 2 2.5 2 1.5 1.5 2.5 1.5 1 0.5 دانمارك 10
19 2 * 1 2 1.5 1 2.5 1.5 2.5 1.5 2 1.5 روماني 11
15.5 * 2 3 1.5 2 1 1 1.5 0.5 0 1.5 1.5 اسرائيل 12

 

امتياز 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 تيم رتبه
24 4 3 3 2 2.5 3 3.5 1.5 1.5 * فيليپين 25
23 4 2.5 3 2.5 2 2 2.5 2 * 2.5 سار 26
20.5 2 3 2.5 1.5 1.5 3.5 2 * 2 2.5 هند 27
19 3.5 3 1.5 3 2.5 1.5 * 2 1.5 0.5 ايران 28
18.5 2.5 2 3 3 2 * 2.5 0.5 2 1 پورتوريكو 29
18.5 3 2 2 2 * 2 1.5 2.5 2 1.5 مغولستان 30
17.5 3 2 2.5 * 2 1 1 2.5 1.5 2 اسكاتلند 31
17 3.5 3 * 1.5 2 1 2.5 1.5 1 1 يونان 32
13 1.5 * 1 2 2 2 1 1 1.5 1 ايرلند 33
9 * 2.5 0.5 1 1 1.5 0.5 2 0 0 لوكزامبورگ 34

 

مرحله نهايي - دور اول

ايران 3 1

ايرلند

صفوت 0 1 ماهر
مصطفوي 1 0 ريلي
نوابي 1 0 والش
لطفي 1 0 دونفي

 

مرحله نهايي - دوم

پورتوريكو 2.5 1.5

ايران

كولون رومرو 0.5 0.5 صفوت
پلا 1 0 مصطفوي
بنيتز ف 0 1 لطفي
ريسمان 1 0 عصار

 

مرحله نهايي - دور سوم

ايران

1.5 2.5

سار

صفوت 0 1 بنكنر
نوابي 1 0 لورسن
لطفي 0 1 ويشلبائومر
عصار 0.5 0.5 اشميت

 

 

مرحله نهايي - دور چهارم

ايران 1.5 2.5 يونان
صفوت 0 1 سياپراس
مصطفوي 0.5 0.5 آگوس
نوابي 0 1 آناستاسوپولوس
لطفي 1 0 ماستيچياديس

يوناني ها يك بار ديگر ايران را شكست دادند هرچند كه در پايان رقابتها 4 پله پايين تر از ايران و در رده 34 قرار گرفتند. 

 

مرحله نهايي - دور پنجم

مغولستان 1.5 2.5 ايران
ژوگدر 0.5 0.5 صفوت
ژامساران 1 0 مصطفوي
مومو 0 1 نوابي
تومورباتور 0 1 لطفي

 

مرحله نهايي - دور ششم

ايران 3.5 0.5

لوكزامبورگ

صفوت 1 0 وانتز
مصطفوي 1 0 كونرادي
نوابي 0.5 0.5 اشنايدر
لطفي 1 0 فيليپ

 

مرحله نهايي - دور هفتم

فيليپين 3.5 0.5 ايران
باديلس 1 0 صفوت
كامپومانس 0.5 0.5 مصطفوي
بنيتز 1 0 لطفي
كاردوسو 1 0 نظريان

مصطفوي كه در دور مقدماتي مغلوب كامپومانس شده بود، در اين مرحله نيم امتياز گرفت. حريف او كسي بود كه سالها بعد به عنوان رئيس فدراسيون جهاني در نوك هرم شطرنج جهان حكمراني مي كرد.

 

مرحله نهايي - دور هشتم

ايران 2 2 هند
صفوت 0.5 0.5 ساپره
مصطفوي 0.5 0.5 گوپتا
نوابي 0 1 ماهيشكار
لطفي 1 0 ونكاترامان

ديدار دو تيم تازه وارد به المپياد شطرنج كه كه از قضا از هر دو كشور به عنوان زادگاه شطرنج ياد مي كنند جالب توجه بود. هرچند كه اين ديدار به تساوي انجاميد، اما هنديها خيلي سريع از رقيب ديرينه خود سبقت گرفتند و خود را به سطح تيمهاي تراز اول جهان رساندند.

 

مرحله نهايي - دور نهم

اسكاتلند 1 3 ايران
فالونه 0.5 0.5 صفوت
مك گوان 0 1 مصطفوي
تامسون 0.5 0.5 نوابي
ميدلتون 0 1 لطفي

اين پيروي جالب توجه باعث شد ايران يك پله در جدول صعود كند و در نهايت در مكان بيست و هشتم جهان جاي بگيرد.

 

 

 
مجموع

مرحله نهايي - گروه C

مرحله مقدماتي - گروه 4

مرحله==>

درصد بازي امتياز SCO IND PHI LUX MGL GRE SAA PUR IRL bye BEL HUN ROM COL PHI CSR GDR GRE

حريف=>

35.3 17 6 0.5 0.5 0 1 0.5 0 0 0.5 0   0 0 1 0 1 0 0 1 صفوت 1
40.6 16 6.5 1 0.5 0.5 1 0 0.5   0 1 0.5 0 0 1 0 0 0.5 0 مصطفوي 2
39.3 14 5.5 0.5 0   0.5 1 0 1   1 1 0 0 0.5   0 0 0 نوابي 3
56.3 16 9 1 1 0 1 1 1 0 1 1 1 0 0   0 0 1 0 لطفي 4
16.7 3 0.5             0.5 0           0       عصار r1
0 2 0     0                   0         نظريان r2
40.4 68 27.5 3 2 2 0.5 3.5 2.5 1.5 1.5 3 2.5 0 1 1.5 1 0 1.5 1